FitDent

STOMATOLOGIA

Wybielanie

Piękny śnieżnobiały uśmiech – marzenie wielu pacjentów.

Co to jest wybielanie zębów? Obecnie zabieg wybielania jest to najczęściej stosowana metoda zmiany barwy zęba. Wybielanie zębów znane jest już od bardzo dawna, bo od I w n.e. Oczywiście z biegiem lat stosowane metody bardzo ewoluowały. Zabieg wykonuje się bez ingerencji mechanicznej oraz redukcji tkanek zęba. Swoją rosnącą popularność zawdzięcza temu, iż coraz częściej uzależniamy swoje życie zawodowe oraz rodzinne od swojego śnieżnobiałego uśmiechu. Dodaje on nam atrakcyjności i pewności siebie.

Dlaczego zęby się przebarwiają? Zaburzenia barwy mogą dotyczyć całego uzębienia, kilku lub pojedynczych zębów a nawet niektórych tylko obszarów danego zęba. Przebarwienia są wynikiem działania czynników miejscowych i ogólnych, pochodzących z organizmu lub ze środowiska zewnętrznego. Np. osad, który zawiera barwniki pochodzące z kawy, herbaty, tytoniu, wina czy soków owocowych lub owoców, łączy się z błonką nabytą na zębach. Takie przebarwienia powierzchniowe pochodzenia zewnętrznego często można usunąć zabiegami higienicznymi, zarówno wykonywanymi samodzielnie w domu, jak i przez profesjonalne czyszczenie zębów w gabinecie stomatologicznym. Czynnikami pochodzenia wewnętrznego mogą być np. antybiotyki z grupy tetracyklin stosowane w okresie dzieciństwa lub podczas ciąży, czyli podczas rozwoju szkliwa. Innym przykładem nieprawidłowości jest fluoroza czyli szkliwo plamkowe będące efektem zbyt dużej podaży fluoru. Zmiana barwy zębów może również być związana z wiekiem, ponieważ z biegiem czasu szkliwo staje się cieńsze i bardziej przezierne, a zęby przybierają kolor żółtobrązowej zębiny.

Na czym polega wybielanie? Preparaty wybielające działają na zasadzie utleniaczy. Podczas zabiegu zachodzi reakcja typu redoks – substancje organiczne pod wpływem utlenianiania są powoli transformowane do produktów, które mają jaśniejszy kolor od substancji wyjściowej. Następuje rozkład substancji organicznej do dwutlenku węgla i wody. Najczęściej stosowanym utleniaczem jest nadtlenek wodoru, czasem w połączeniu z nadtlenkiem mocznika (karbamidu) używane w odpowiednich stężeniach. Przy zastosowaniu nadtlenku wodoru proces przebiega dużo szybciej. Dodatkowo w celu przyspieszenia reakcji utleniania stosuje się jako katalizatory źródła energii np. laser, lampę diodową, halogenową, ksenonową lub plazmową, a także podczerwień lub ultrafiolet.

Czy naprawdę potrzebuje zabiegu wybielania? Warto się zastanowić jakie są przyczyny niezadowolenia z naszego uśmiechu. Czasem wystarczy wizyta higienizacyjna i leczenie zachowawcze. Trzeba zacząć od usunięcia powierzchniowych przebarwień podczas profesjonalnego zabiegu czyszczenia, który odbywa się przy pomocy pasty i szczoteczki albo gumki profilaktycznej montowanej na mikromotor lub piaskarki wewnątrzustnej. Kolejnym krokiem będzie wykonanie wypełnień ubytków próchnicowych oraz wymiana nieszczelnych, przebarwionych lub wykonanych z metali wypełnień. Opisane zabiegi mogą na tyle polepszyć wygląd naszego uśmiechu, że zabieg wybielania nie będzie już konieczny.

Samemu czy w gabinecie? Obecnie można wybielać zęby samodzielnie przez pacjenta w domu lub skorzystać z profesjonalnego zabiegu przeprowadzanego przez lekarza stomatologa lub higienistkę stomatologiczna w gabinecie. Ponadto pośród zabiegów wykonywanych w domu wyróżnia się wybielanie nakładkowe dzienne lub nocne. Różnią się one czasem, rodzajem i stężeniem środka wybielającego. Niezależnie od techniki jaką wybierzemy pacjent powinien skonsultować się wcześniej z lekarzem. Podczas wybielania domowego stosuje się żel z nadtlenkiem karbamidu o stężeniu 10% lub 16%, który aplikuje się do nakładek. Zabieg powtarzamy codziennie od 7 dni do nawet 4 tygodni. Lista dostępnych środków wybielających do samodzielnego stosowania jest długa. Możemy wymienić tutaj: pasty (działające mechanicznie – ściernie lub chemicznie), nici, gumy do żucia, lakiery, woski, żele, paski, samodzielnie przygotowane nakładki techniką „gotuj i gryź”, fabrycznie przygotowane nakładki czy środki wybielające aktywowane źródłem światła. Jednak często, pod wpływem mediów i chęci uzyskania natychmiastowego efektu, kilka z tych preparatów stosowanych jest w domu jednocześnie, bez konsultacji z lekarzem.

Jakie są przeciwwskazania do wybielania i efekty niepożądane po zabiegu? Są to m.in.: nadwrażliwość zębów, znaczne ubytki szkliwa, obecność rozległych wypełnień, wypełnienia amalgamatowe, alergia na składniki środka wybielającego, mocna fluoroza, schorzenia periodontologiczne, nieskończone leczenie endodontyczne (kanałowe), ciąża i karmienie piersią czy palenie papierosów. Nie należy wykonywać zabiegu u dzieci poniżej 10.-16. roku życia, w zależności od źródła pochodzenia przebarwień. Natomiast u osób starszych obnażone powierzchnie korzeni nie mogą być poddane wybielaniu. Pamiętajmy, że uzupełnienia ceramiczne i materiały złożone nie wybielają się. Trzeba je będzie później wymienić. Po zabiegu może pojawić się również przejściowa nadwrażliwość zębów spowodowana czynnikami chemicznymi lub mechanicznymi np. źle dobraną nakładką. Ponadto źle dopasowane nakładki lub nałożenie zbyt dużej ilości preparatu mogą być przyczyną wyciekania środka wybielającego i drażnienia tkanek miękkich. Objawy niepożądane, o ile wystąpią, utrzymują się 1-4 dni i przy odpowiednim leczeniu ustępują. Ponadto przebarwione zęby martwe wymagają odmiennego postępowania wybielającego. Czasem podczas stosowania metody nakładkowej (szczególnie system „gotuj i gryź”) dochodzi do dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych na skutek podniesienia zwarcia przez dłuższy okres czasu. Dlatego warto wybrać się do gabinetu stomatologicznego i wykonać profesjonalne, indywidualne nakładki wybielające. Można też stosować nakładkę najpierw na jeden łuk, potem na drugi.

Jak wygląda zabieg profesjonalnego wybielania zębów w gabinecie stomatologicznym? Zabieg rozpoczyna się od ustalenia koloru wyjściowego, aby można było porównać go z kolorem po za biegu. Następnie przechodzi się do założenia rozwieraka i zabezpieczenia tkanek miękkich przed działaniem środka wybielającego. Następnie nakładany jest środek wybielający, zazwyczaj aktywowany źródłem energii. Po zakończeniu 10-20 minutowego cyklu (wg zaleceń producenta) preparat jest zdejmowany z powierzchni zęba i nałożona zostaje nowa warstwa. Przeważnie stosuje się trzy takie cykle. Niekiedy cały zabieg trzeba powtórzyć.

Co to jest tzw. „biała dieta”? Aby zadbać o biały uśmiech po zabiegu wybielania należy przez przynajmniej 48 h po zabiegu stosować „białą dietę”, czyli nie spożywać kawy, herbaty, soków, czerwonego wina, kolorowych napojów i jedzenia oraz powstrzymać się od palenia papierosów. Warto zwrócić uwagę na kolor pasty do zębów i płynu do płukania jamy ustnej. Odpowiednia dieta ma za zadanie nie dopuścić do przyłączenia kolorowych barwników z pokarmów i napojów do odwodnionego szkliwa.

Jaki jest efekt zabiegu wybielania i jak długo się utrzymuje? Efekt wybielania zależy głównie od intensywności i rodzaju źródła przebarwień oraz struktury szkliwa. Czas utrzymywania efektu jest zróżnicowany i zależy od diety i stylu życia, ale zazwyczaj utrzymuje się około dwóch lat. Jeżeli stosuje się odpowiednie produkty utrzymujące, okres ten można wydłużyć nawet do kilku lat. Należy również wykonywać stomatologiczne badania kontrolne co 6 miesięcy i regularnie usuwać złogi nazębne.

Zabieg wybielania jest bezpieczną metodą zmiany koloru zębów. Należy jednak pamiętać o wszystkich procedurach przed, jak i po zabiegu, aby osiągnąć oczekiwane efekty oraz dobrać odpowiedni czas, rodzaj i stężenie środka wybielającego.